ZİHİN NEDİR?
 
Zihin, kişinin bilincinde olduğu ve beynin üst düzey işlevleri olan düşünme, akıl yürütme, algılama, imgeleme, bellemeyi kapsayan bir bilinç alanıdır.
Zihnin tanımı Türk Dil Kurumunun sözlüğünde şöyle yapılmaktadır: “ Ar.1. Canlının duygu ve davranışlar dışındaki ruhsal süreç ve etkinliklerinin bütünü.
2. ruh b. Bellek:3. Anlayış, kavrayış:4. Bilinç, dimağ.”
İngilizce Oxford sözlükte: “ (Mind, intellect) 1. Bilincin, algılama ve düşünme görevini yerine getiren bölümü 2. Zihinsel yetilerin tümü. 3. Bellek.”  olarak veriliyor.
Fransızca Le Nouveau Petit Robert sözlüğünde ise “ (l’esprit) Aklın düşünme ve muhakeme işlemlerini yerine getirmesi” diye tanımlanıyor.

Zihin yönetimi (Gestion mentale), kişinin kendi zihinsel hareketlerinin farkına varmasını ve bu süreci kullanmasını sağlayan, içe bakışı (introspection) esas alan bilişsel bir kuramdır.
Zihin yönetimi, “Başarmayı öğrenmek, öğrenmeyi başarmak” için gereken “DİKKAT, BELLEME, ANLAMA, DÜŞÜNME VE HAYAL GÜCÜ/İMGELEM” gibi zihinsel hareketleri yapılandırır ve bunların eğitimiyle ilgilenir.
Zihin Yönetiminin babası, Fransız araştırmacı, bilim adamı, filozof Antoine de La Garanderie, her insanın bilgiyi nasıl özümsediğini ve ondan nasıl yararlandığını anlamak için araştırmalar yaptı ve şöyle bir sonuç elde etti:
“Bir amaçla belirlenmiş öğrenme başarısı, çağrışım alışkanlıklarımızdaki çeşitliliklere bağlı olarak farklı zihinsel hareketlerin oluşumundan geçer. Zihinsel hareketler herkesin kullanımına açıktır, ancak onlardan yararlanabilme şekli ve sırası beynimizi nasıl programladığımıza bağlıdır. Akıllı olmanın bir tek yolu yoktur. Her insanın bilgiye ulaşmak için, kendine özgü bilmesi gereken bir yolu olmalıdır.”
Uluslar arası Zihin Yönetimi Enstitüsü (IIGM) zihin yönetimini şöyle tanımlar:
“Zihin yönetimi, zihinsel süreçleri kendi çeşitlilikleri içinde keşfeder, betimler ve inceler.” Zihin yönetimin temeli “içebakış” kuramı üzerine oturur. Amacı, herkese, kendi öğrenimini yoluna koyabilmek için gerekli zihinsel araçları sağlamaktır. Gerçekte, ilkesi ve kavramları basittir, özel araç-gereç istemez. Öğrenenlere açıklaması ve onlarla çalışılması kolaydır.
“Zihin Yönetimi, başarmamız için bize verilmiş bir araçtır. Birisi başarılı olduğu zaman, onu başarıya götüren zihinsel bir şeyler gerçekleşmiştir.” der A. de La Garanderie.
“Zihin Yönetiminin kutusu açılıp da gizemleri ortaya çıktığında yani dikkat, belleme, anlama, düşünme, hayal gücü hareketlerinin nasıl oluştuğunu bildiğimizde, öğrenme çok zevkli hale gelecektir. Zira hep şu ya da bu dersi anlamadığımız için sevmiyoruz deriz, ancak, onu anlamadığımız için değil, o derse nasıl giriş yapacağımızı bilemediğimiz için sevmiyor olabiliriz.”
Zihin Yönetimi bilişsel eğitim olarak ele alındığında, Neisser’in (1967) bilişim tanımıyla örtüşür: “Duyu organlarından gelen bilginin algılama sürecinde süzgeçten geçirilmesi, seçici davranılması, imgelemeyle zihne yerleştirilmesi, çağrışım yapılması, bellemeyle depolanması, düşünme esnasında işlenmesi, geri bildirim aşamasında biçim değiştirmesi süreçlerini inceler.”

ZİHİN YÖNETİMİNİN UYGULAMA ALANLARI:
Bireysel alanda;
· Kişinin kendi zihinsel etkinliğini daha iyi tanıması,
· Başarısının aktörü olması amaçlanır.
Spor, sanat, el becerisi ve zihinsel etkinlik alanlarında:
· Kişinin, spor, sanat, el işi, zihinsel etkinlik, vb. alanlarda kendine özgü çalışma yöntemlerini oluşturmasında, gerçek-leştirilecek hareketin zihinde canlandırılmasında görev alır.
Eğitim alanında:
Eğitim alanındaki hedefleri şöyle sıralanabilir:
· Öğrenen kişiye bilişsel yaklaşımın ve bakış açısının öğrenen merkezli olması,
· Öğrenme güçlüklerinin anlaşılması ve incelenmesi,
· Öğrenen kişiye etkili zihinsel stratejilerini seçmekte yardım edilmesi,
· Zengin bir etkileşime götürmek amacıyla öğrenen kişiyle eğitici ikili-görüşme (pedagojik diyalog) yapılması,
· Öğrenen kişiye algılama, projelendirme, iletileri ayırt etme, zihinde canlandırma, betimleme ve sözü edilen beş zihinsel hareketin eğitimi yoluyla bilgiye ulaşmasında daha etkili bir yöntem sağlanması,
· Okuma-yazma güçlüğü olan çocuklarda zihinde canlandırmanın yapıcı koşullarıyla, dikkat ve belleme hareketleriyle olumlu gelişmeler elde edilebilir.
Terapi alanında:
· Sorunu ne olursa olsun, hastanın bilişsel kimliğine değer verilmesi ve öylece kabullenilmesi esas amaçtır.
· Hiperaktif çocukların görsel imgelemelerle kendi kendilerini kontrol edebilmeleri önerilmektedir.

  Zihin yönetimin ne olduğu konusunda, bu kuramın kurucusu Antoine de La Garanderie ile yapılan bir görüşmede sorulara verdiği bazı yanıtları aktarıyorum:
Soru: Zihin yönetimi neyi inceler?
A. de La Garanderie: Zihinsel hareketleri inceler.
Soru: Hangi zihinsel hareketler?
A. de La Garanderie:  İnsandaki bilişsel etkinliği sağlayan zihinsel hareketler.
Soru: Bunlar nelerdir?
A. de La Garanderie: Dikkat, belleme, anlama, düşünme ve yaratıcı hayal gücü.
Soru: Bu zihinsel hareketlerin incelenmesi neler sağlıyor?
A. de La Garanderie: Bu zihinsel hareketlerin başarıya ulaşması için kendine özgü betimleyici tanımlar yapılıyor, yani bilişsel etkinlik hareketlerini sürdürmek üzere bu tanımları benimsemeye karar veren her insan mutlu sona ulaşabiliyor.
Soru: Peki, bilişsel etkinliğin bu kendine özgü betimleyici tanımları nasıl elde edildi?
A. de La Garanderie: Şöyle sorular sorularak elde edildi:
- Dikkat olayını dikkatli kılan şey nedir?
- Belleme olayını belleyici kılan şey nedir?
- Başarılı olan çocuğu başarıya götüren şey nedir?

Zihin yönetimi bizi harekete götürür; hareket terimi, birinin yüzmek için kendini suya attığını görmemizle çok iyi örtüşmektedir. Nasıl ki, yüzmek istediğimizde suyun üstünde kalabilmek ve istediğimiz hedefe varabilmek için el-kol ve bacaklarımızı uygun şekilde hareket ettiriyorsak, aynı şekilde dikkat eylemini ve belleme olayını gerçekleştirdiğimizde de “zihinsel suyun” üstünde kalmalıyız. Yani; dikkatin ve bellemenin gizem olarak kalmaması için onları suyun üstünde tutmalıyız. İşte zihin yönetiminin anlamı budur.  
(A. de la Garanderie, Zihin Yönetimi)

BAŞARAN NASIL BAŞARIYOR?
A. de La Garanderie, ‘başaranların nasıl başardıkları’ temeline dayandırdığı çalışmasını denekler üzerinde araştırmalar yaparak zihin yönetimi kuramını geliştirmiştir.
Denekler ona bilgiyi nasıl algıladıklarını, nasıl dikkat ettiklerini, nasıl anladıklarını, nasıl bellediklerini, zihinlerinde nasıl canlandırdıklarını, nasıl motive olduklarını, nasıl özümsediklerini anlatarak A. de La Garanderie’ye büyük yardımlarda bulunmuşlardır. Çalışmalarının püf noktasını “BAŞARI, KİŞİNİN ZİHİNSEL ALIŞKANLIKLARININ FARKINA VARMASINDADIR.” diyerek vurgular.

  
Zihin Yönetimi kuramı ile öğrenmenin esası bilişsel davranışlardır. Anlam projesinden başlar, zihinde canlandırma yani imgelemeden geçer; anlama sırasında çağrışım yapar, eski bilgiler ve deneyimlerle bağ kurar; belleme esnasında geleceğe transfer için sorgulama ile devam eder ve nihayet geri bildirimle amacına ulaşır.
Örneğin; bir metni okuyup anlaması gereken öğrencinin bir
anlam projesi yoksa yani neden okuması gerektiğini bilmiyorsa, bunun için kendine bir hedef koymamışsa, nasıl bir yol izleyeceğini planlamamışsa ve de okuduğunu zihninde canlandıramıyorsa, çoğunlukla ne okuduğunu anlamaz veya ne okuduğunun farkında olmaz. Aynı şekilde, öğrenen kişi, bilgiye tutunacak bir dal uzatmamışsa yani bir hazırlığı yoksa o bilgi, kısa süreli hafızaya girmeden “bir kulaktan girip öbür kulaktan çıkmış” olur.

   Zihin Yönetimi kuramı, öğrenen merkezlidir. Öğrenen kişiye öğrenme ve kendini tanıma sorumluluğu verir. Öğrenme, aşama aşama ilerleyen ve birbirini izleyen bir süreçtir. Öğrenen kişi zihinsel süreçlerin işleyişiyle hangi öğrenme süreçlerini gerçekleştirdiğini sorgular (içe bakış), tek başına veya yardım alarak bulmaya çalışır. Zihin Yönetimi kuramı, öğrenenin öğrenme sürecinin farkında olmasını, bu süreci etkili kılmasını ve onu kontrol etmesini kolaylaştırır. Zihninin nasıl çalıştığına, öğrenmeyi nasıl gerçekleştirdiğine ve başarıyı nasıl elde edeceğine dair bulgulara ulaşır.

   Zihin Yönetimi ile öğrenen kişi, kendi öğrenme metotlarını yaratır, kullanır ve onları etkinleştirir. Öğrenme sürecini planlar ve kontrol eder. Bilginin kavranması ve kalıcı kılınması için belleme aşamasında iken imgeleme ve geleceğe taşıma gibi bilişsel davranışları harekete geçirir, stratejilerini geliştirir.

   Zihin Yönetimi kuramı, öğrenene zihnini etkili kullanmayı, öğrenme süreçlerinin farkına varmasını ve öğrenmeyi sağlayan bilişsel davranış becerilerini kazandırır. Yani, öğreneni pasif bir alıcı olmaktan kurtarıp, onu etkin ve uyanık bir üretici ve yaratıcı yapar. Öğrenme sırasında bir aksaklık meydana geldiğinde onu fark eder ve hemen stratejisini değiştirir. 

   Zihin Yönetimi kuramıyla öğrenme, öğrenilmek istenen nesneye göre ve etkileşim yöntemiyle gerçekleştirilir. Nesneyi tanımak için onu zihinsel nesne haline getirmek gerekir. (Sadece bakmak, duymak veya dokunmak yetmez.)  
Öğrenen kişi, algılama/öğrenme nesnesi karşısındayken o nesneye verdiği anlamı yapılandırır. Anlama projesi oluşturur.

  
   Bazı öğrenciler, matematikte bir kuralı belleyip de, uygulamalı örnekler yaptıklarında daha kolay öğrenirler. Bunlar, kuramdan uygulamaya (teoriden pratiğe) geçen tümdengelimcilerdir. Bazı öğrenciler ise, örnekleri yaparken kuralı kendileri keşfettiklerinde daha iyi öğrenirler. Bunlar da uygulamadan kurama geçen tümevarımcılardır. İki tür gereksinmeyi de karşılamak için öğretmen, konuyu bir kez yapılandırılmış kuraldan örneğe, bir kez de problem çözümüne yönelik araştırmacı bir yöntemle yani örneklerden kurala giderek sunmayı denerse elde edeceği başarı mutlaka olumlu olacaktır.

Aşağıdaki tabloda Zihin Yönetiminin kuramına göre öğrenmenin BEŞ AŞAMASI verilmiştir.

SONUÇ:
Zihin yönetimi, bilişsel yaklaşımla “içebakış” yöntemini esas alır. B.F. Skinner’in davranışsal (behavorial) yaklaşımdan ve  Bandler- Grinder’in (1970) iletişim ve gelişim esası üzerine oturtulmuş dışa açılımı öngören NLP’sinden farklı olarak zihin yönetimi, tamamen öznel bir kuram olup algılama, imgeleme, dikkat, çağrışım yapma, anlama, düşünme, belleme, hayal gücü gibi zihinsel hareketleri inceler.

Zihin yönetimi sayesinde:
· Öğrenen kişi kendini tanımayı, kendi zihinsel hareketleriyle ayakları üzerinde durmayı öğrenir.
· Bireyin zihninde yer alan bilişsel süreçleri, çağrışım, anlama ve zihinsel hareketlerin nasıl meydana geldiğini eğitici ikili görüşme ile öğrenme olanağı elde edilir. Bu esnada öğrenen kişi, “içebakış” yöntemiyle zihninde izlediği yolların ve zihninde canlandırdıklarının farkına varır ve öğrenme stratejilerini daha etkin hale getirir. Eğitici ikili-görüşme (pedagojik diyalog) ile bu içebakış yolu iyice irdelenir.
· Öğrenen kişiye kendi alışkanlıklarını doğrulatmak suretiyle farklı öğrenme etkinlikleri sırasında ortaya koyduğu zihinsel alışkanlıklarının bilincine varması sağlanır ve daha sonraki öğrenme süreçleri için ona yol gösterilir.
· Öğrenmeyi amaçlandıran, böylece de kolaylaştıran ve zihinde canlandırmayı yapılandıran anlam projesi güçlendirilir.
· Öğrenen kişi, başarısız olduğu alanlarda etkin olabilecek zihinsel alışkanlıklarının transferi için gerekli becerileri geliştir, başarıya giden yolu kendisi bulur.
· Öğrenene performansını ve başarısını daha iyi duruma getirmesi için, kendi zihinsel alışkanlıklarını geliştirmesi önerilir.
· Öğrenen özerk kılınarak, onu başarıya götürecek yöntemlerin yapımcısı, hatta yaratıcısı olması sağlanır.